عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠٧ - احكام منافى با اقرار

ترجمه:

فصل دوّم: مبحث دنبال آمدن منافيات با اقرار

منافى مقبول مصاديقى داشته كه از جمله آنهااستثناء است و آن در وقتى پذيرفته بوده كه مستثنا مستثنا منه را فرا نگيرد.

احكام منافى با اقرار

الف: استثناء تنها در صورتى مقبول است كه با مستثناء متّصل بوده به طورى كه عرف و عادت آنها را منفصل ندانند.

ب: استثناء از اثبات نفى بوده و از نفى اثبات مى‌باشد، بنابراين اگر شخصى بگويد: براى فلانى است بر عهده من صد تومان مگر نود تومان آن.

به ده تومان اقرار كرده است.

و اگر بگويد:

له علّى مأة الّا تسعون (با رفع تسعون).

به صد تومان اقرار كرده است.

فرع‌

اگر شخصى بگويد:

نيست براى او بر عهده من صد تومان مگر نود تومانش.

به نود تومان اقرار كرده است.

و اگر بگويد:

ليس له علّى مأه الّا تسعون (به نصب تسعين).

به چيزى اقرار نكرده و ذمّه‌اش به مالى مشغول نمى‌شود.